Category Archives: Elmi ədəbiyyat

Şəmil Fətullayev-Fiqarov. Bakıda şəhərsalma – 19-cu əsr və 20-ci əsrin əvəllərində

“Şərq-Qərb” Nəşriyyat Evində çapdan çıxan Şamil Fətullayevin “Bakıda şəhərsalma” kitabı oxucuları şəhərin planlaşdırma strukturunun inkişaf xüsusiyyətləri, mərkəzi küçələrin və onun magistrallarının formalaşması, Bakının yaşıl memarlığı ilə tanış edir. Kitabda Bakı şəhərinin özünəməxsus memarlıq üslubu, şəhər tikintisində rast gəlinən ayrı-ayrı memarlıq elementləri öz əksini tapmışdır. Kitab memarlar, memarlıq fakültələrinin tələbələri, şəhərsalma mütəxəssisləri üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Bakı, “Şərq-Qərb” Nəşriyyat Evi, 2013, 340 səh.

 

Şəmil Fətullayev-Fiqarov. Abşeron memarlığı

Картинки по запросу historic site

“Şərq-Qərb” Nəşriyyat Evində nəşr edilən Şamil Fətullayev-Fiqarovun “Abşeron memarlığı” kitabında Abşeron yarımadasında yerləşən Bakıətrafı qəsəbə və kəndlərin memarlıq abidələri, tarixi tikililəri, mülk və yaşayış evlərindən danışılır. Kitabda müxtəlif əsrlərdə tikilmiş məscid, hamam, ovdan, məqbərə, qəbirüstü abidələr haqqında məlumat öz əksini tapmış, keçən əsrin əvvəllərində Bakı milyonçularına aid mülklərin memarlıq üslubu təhlil olunmuşdur.

Kitab memarlar, memarlıq fakültələrinin tələbələri və sənətşünaslar üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Bakı, “Şərq-Qərb” Nəşriyyat Evi, 2013, 476 səh.

 

Cabbar Məmmədov. Diplomatik psixologiya: Siyasi, ideoloji və psixoloji diversiya və anti-diversiyaların metodları

Kitabda adi həyatdan tutmuş siyasətə və hərbiyyəyə qədər olduqca geniş bir diapazonda tətbiq olunan çoxlu sayda diplomatik manevrlərin, taktiki gedişlərin, psixoloji fəndlərin mexanizmi izah edilir, onlardan necə istifadə etməyin yolları göstərilir;

Kitabın birinci hissəsində – qədim Şərq əlbəyaxa döyüşlərində və ümumən hərb texnikasında olduğu kimi, ünsiyyət aktının da özünəməxsus taktika və strategiyaya, hücum və əks-hücum məqamlarına, kəşfiyyat, diversiya elementlərinə və s. malik olduğu göstərilir, rəqibin zəif cəhətlərini necə aşkar etmək, onlara zərbələri necə endirmək, qarşı tərəfin hücumlarından necə qorunmaq, fikirlərini necə «oxumaq», ünsiyyət zamanı təşəbbüsü necə ələ almaq, liderliyə necə nail olmaq, kiməsə hər hansısa bir fikri necə təlqin etmək, onu necə inandırmaq, fəaliyyətə necə təhrik etmək və ya bundan necə çəkindirmək, rəyini necə döndərmək, iradəsini necə qırmaq, öz mövqeyini ona necə qəbul etdirmək, onda hansısa bir əhval-ruhiyyəni, halı, meyli necə formalaşdırmaq və ya necə neytrallaşdırmaq, müxtəlif xarakter və statuslu adamlarla müxtəlif şəraitlərdə ünsiyyəti necə qurmaq, söhbətin maraqlı keçməsi üçün hansı nüansları nəzarətdə saxlamaq və s. barədə bəhs edilir.

İkinci hissədə – konkret olaraq siyasət və hərbiyyədə istifadə olunan diplomatik manevr və fəndlərin texnologiyalarından bəhs olunur: Rəqib cəbhəsinin əsgər və əhalisinin mənəvi və hərbi ruhunu necə qırmaq, onların öz qüvvəsinə, öz hərbi-siyasi rəhbərliyinin kompetentliyinə inamını necə itirmək, onların döyüş qabiliyyətini necə aşağı salmaq, müqavimət iradəsini necə qırmaq, hərbi əməliyyatlarda iştirakdan və ya səfərbərlikdən boyun qaçırmağa, dezertirliyə, komandirlərə tabe olmamağa, əsir düşməyə, satqınlığa və s. necə təhrik etmək, onları özlərinin, öz yaxınlarının və ya öz dövlətlərinin, vətənlərinin, rəhbərlərinin və b. əleyhinə olan addımlara, fəaliyyətlərə necə meylləndirmək, beynəlxalq siyasətdə və ümumən siyasətdə bütün bunlardan necə istifadə etmək və s. barədə söhbət açılır, bunların realizəsi üçün konkret fənd və vasitələr göstərilir.

Metodika dünya psixologiyasında analoqa malik deyil.

Kitab xüsusi idarələr, diplomatlar, siyasətçilər, politoloqlar, hərb strateqləri, pedaqoqlar, psixoloqlar və ümumiyyətcə, praktik psixologiya ilə maraqlanan hər kəs üçün yararlı ola bilər.

Bakı – 2015.- 456 s.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə. Əsərləri. Birinci cild. 1903- 1909. (kirilcə)

Oxuculara təqdim olunan “Əsərlər”in birinci cildində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradıcılarından biri, görkəmli ictimai-siyasi və dövlət xadimi, istedadlı alim, jurnalist və publisist Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 1903-1909-cu illərdə “Şərqi-Rus”, “Hümmət”, “Dəvət”, “İrşad”, “Təkamül”, “Yoldaş”, “Tərəqqi” qəzetlərində, “Füyuzat”, “Volna” jurnallarında çıxan 280-a yaxın yazısı daxil edilmişdir. Bu əsərlər azadlıq və demokratik hərəkata qoşulan inqilabçı sosial-demokrat, hümmətçi gəncin Birinci rus inqilabı və onsan sonrakı illərdə siyasi xadim, jurnalist və publisist kimi formalaşdığını, yetkinləşdiyini nümayiş etdirir. Kitab nəinki Azərbaycan tarixini tədqiq və tədris edənlər üçün, həmçinin geniş oxuyucu kütləsi üçün də faydalı olacaqdır. – (kirilcə)
İkinci cild 2001-ci ildə oxuculara ərmağan edilib. Kitabda M.Ə.Rəsulzadənin beş ildə (1909-1914) yazdığı əsərlər yer alıb. (kirilcə)
3-cu cilddə 600 səhifəlik kitaba mütəfəkkirin 1915-1916-cı illərdə “İqbal”, “Yeni iqbal”, “Açıq söz” qəzetlərində, “Qurtuluş” məcmuəsində işıq üzü görmüş 200-ə yaxın əsəri daxil edilib. (latın xərifləri)
Bakı 1992 – 470 s.

5 AZN

Heydər Hüseynov. Azərbaycanda XIX əsr ictimai və fəlsəfi fikir tarixindən

 

Heydər Hüseynov bu kitabda XIX əsrdə yaşayıb-yaratmış görkəmli Azərbaycan mütəfəkkirlərindən Abbasqulu ağa Bakıxanov, Mirzə Fətəli Axundov, Mirzə Şəfi Vazeh, Mirzə Kazım bəy və Həsən bəy Zərdabinin dünyagörüşünü ustalıqla təhlil etmiş, bütövlükdə Azərbaycan fəlsəfə tarixinin sistemli tədqiqinin elmi əsasını yaratmışdır.

Bakı.- 2007.- 399 s.

9 AZN

Moisey Kalankatuklu. Albaniya tarixi. Mxitar Qoş. Alban salanaməsi

Azərbaycanın X əsrə qədərki vəziyyəti haqqında fikir söyləməyə imkan verən yeganə yerli mənbə Moisey Kalankatuklunun “Albaniya tarixi” əsəridir

VII Yüzilliliyin abidəsi olan Albaniyanın Kalankatuk kəndindən olan Moisey Kalankatlunun “Albaniya tarixi” əsəri üç hissədən ibarətdir və mütəxəssislər belə hesab edirlər ki, ikinci və üçüncü kitablar X əsrdə yazılmışdır. Əlbəttə, VII əsrdə yaşayıbyaratmış müəllif X əsrə qədər, üç yüz il yaşaya bilməzdi. Demək, üç kitabdan yalnız birinin,yaxud X əsrdə yazılması zənn edilən ikisinin müəllifi Moisey Kalankatuklu ola bilərdi. İkinci müəllif barəsində fikirlər çalpaşıqdır. Bəs bu kitablardan hansının müəllifi Moisey Kalankatukludur?Kitabların üçünün də bir müəllif tərəfindən yazılması fikrini söyləyənlər də var. Şübhəsiz ki, kitablar müəllifin ana dilində yazılmışdır. O vaxt Albaniyada yaşamış müxtəlif dilli və ləhcəli 26 alban qəbiləsinin artıq vahid bir dildə birləşməsi, hələ V əsrdən Aran dilinin Azərbaycanın şimal torpaqlarında vahid dil olması indi tarix ədəbiyyatında şübhə doğurmur. Məlum olduğu kimi, VII yüzilliyin sonlarında Azərbaycan ərazisi Ərəb xilafəti tərəfindən zəbt olunmuş, yerli xristian albanların çoxu müsəlmanlığı qəbul etməli olmuş, indiki Dağlıq QarabağdaArsaxda yaşayan albanlar isə öz dinlərində qalmış, xristian ermənilərin əhatəsində olduqları üçün getdikcə öz dillərini itirmiş, erməniləşmişdi. Alban kilsəsini özünə tabe edə bilmiş erməni kilsəsi albanlara məxsus olan abidələri erməni abidəsi elan etmiş, yazılı abidələrin isə qədim erməni dilinə -qrabara tərcümə etməyə cəhd 5 göstərmişdir. Eyni fəlakət haqqında söhbət gedən “Albaniya tarixi” kitabının başına gəlmiş və ulularımızın bu abidəsi qədim erməni dilində çatmışdır. “Albaniya tarixi” bir neçə dəfə erməni dilində, həmçinin rus və xarici dillırdə nəşr olunmuş, hamısı da Moisey Kalankatuklunun müəllifliyi ilə. Burada oxucu yenə baxışlarına heyrətedici sual doldurub soruşa bilər: Necə? Alban abidəsi, ulularımızın abidəsi neçə dəfə müxtəlif dillərdə nəşr olunduğu halda, bəs albanların xələfləri niyə öz ulularının bu gözəl abidəsinə biganə olublar, onu ana dilimizdə nəşr etməyiblər? Çox düz sualdır, amma bilmirəm necə cavab verim. Yalnız təssüf. Bir də bu kitabı Azərbaycan dilinə tərcümə edib öz xalqına çatdırmaq təşəbbüsünü öz üzərinə götürmüş akademik Z.Bünyadova minnətdarlıq etmək qalır

Bakı- 2006.- 293 s.

9 AZN

Gustave Lebon. Xalqların və kütlənin psixologiyası

Fransız psixoloqu Lebon Qustavın “Xalqlar və kütlə psixologiyası” əsəri böyük sosial qrupların psixologiyasının tədqiqinə həsr olunub. Mütəşəkkil kütlənin davranış qanunlarını ilk dəfə məhz Lebon ifadə edib. Əsərində o yazır ki, izdiham zamanı adamlarda “indiyədək sahiblənə bilmədikləri yeni keyfiyyətlər meydana çıxır”. Belə vəziyyətdə fərd “fors-major şüur əldə edir və bu şüur onu elə instinktlərə tabe olmağa vadar edir ki, tək olduğu zamanlarda heç vaxt onlara azadlıq vermir”. Lebon bunu belə izah edir: birincisi, “kütlə anonimdir və ona görə məsuliyyət daşımır. Ayrı-ayrılıqda fərdləri həmişə çəkindirən məsuliyyət hissi, izdiham zamanı tamamilə ortadan qalxır”. İkincisi, izdihamda “hər bir hiss, hər cür fəaliyyət sirayətedicidir, özü də o dərəcədə ki, fərd öz şəxsi maraqlarını çox asanlıqla kollektiv maraqlara qurban verir”. Müəllifin müşahidələrinə görə, izdihamda fərdin üçüncü əsas xüsusiyyəti, “bir növ təlqinə həssas olmasıdır, bu zaman o, öz iradəsinə malik olmur”.

B.- 2015.- 366